Inquiry-Based Learning คืออะไร? สอนเด็กคิดจากคำถามจริง

Inquiry-Based Learning (การเรียนรู้แบบสืบเสาะ) คือแนวคิดที่ให้นักเรียนเริ่มจาก "คำถาม" ที่ตัวเองสงสัย แล้วฝึกสังเกต ตั้งคำถามต่อยอด ค้นหาข้อมูล และสรุปคำตอบด้วยกระบวนการคิดของตัวเอง โดยครูทำหน้าที่ช่วยตั้งคำถามนำและประคับประคองการค้นหา ไม่ใช่ผู้บอกคำตอบสำเร็จรูป นิลประพันธ์ใช้แนวทางนี้เป็นส่วนหนึ่งของหลักสูตรประถมศึกษาอย่างต่อเนื่อง เน้นการเรียนรู้ผ่านประสบการณ์จริง (Experiential Learning) และการบูรณาการองค์ความรู้ข้ามวิชา (Interdisciplinary Learning) เพื่อให้นักเรียนเชื่อมโยงปัญหาจริงกับสิ่งที่เรียนรู้ได้

Inquiry-Based Learning ต่างจาก Problem-Based Learning ที่โรงเรียนใช้อยู่แล้วอย่างไร

โรงเรียนใช้ทั้งสองแนวทางเสริมกัน (อ่านรายละเอียด Problem-Based Learning เพิ่มเติมได้ที่ Problem Based Learning คืออะไร? สอนลูกคิดแก้ปัญหาจริง) จุดต่างหลักอยู่ที่ว่าคำถามหรือโจทย์เริ่มจากใคร และเป้าหมายปลายทางคืออะไร

ตัวอย่างกิจกรรม Inquiry-Based Learning ที่โรงเรียน: เรียนรู้เรื่องขยะและฝุ่น PM2.5

วันที่ 22 กุมภาพันธ์ 2568 นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 และ 6 เข้าร่วมกิจกรรมเรียนรู้เกี่ยวกับปัญหาฝุ่นละออง PM2.5 และแนวทางการจัดการขยะ จัดขึ้นร่วมกับเจ้าหน้าที่สำนักงานเขตตลิ่งชัน กิจกรรมนี้ออกแบบภายใต้แนวคิด Inquiry-Based Learning ให้นักเรียนคิดวิเคราะห์ ตั้งคำถาม และหาคำตอบด้วยตนเอง

คำถามชี้นำที่ใช้ในกิจกรรม

• ขยะประเภทไหนที่เป็นสาเหตุของฝุ่น PM2.5 มากที่สุด?
• การเผาขยะส่งผลต่อคุณภาพอากาศอย่างไร?
• เราจะช่วยลดปัญหานี้ได้อย่างไรในชีวิตประจำวัน?

โรงเรียนใช้ถังคัดแยกขยะ 4 ประเภทเป็นสื่อประกอบการสอน ให้นักเรียนเห็นภาพจริงของการแยกขยะแต่ละชนิดก่อนเชื่อมโยงไปสู่คำถามเรื่องฝุ่น PM2.5

ฝึกนิสัยอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมผ่านหลัก 3R

นอกจากเข้าใจปัญหา โรงเรียนยังปลูกฝังพฤติกรรมที่ดีผ่านหลัก 3R ซึ่งช่วยให้นักเรียนมีวินัย รับผิดชอบ และตระหนักถึงผลกระทบที่เกิดจากขยะ

เมื่อนักเรียนได้ตั้งคำถามและหาคำตอบด้วยตัวเอง สิ่งที่ได้ไม่ใช่แค่ความรู้เรื่องขยะ แต่คือทักษะการคิดที่ใช้ได้ตลอดชีวิต

เชื่อมกับแนวทางการเรียนรู้ที่โรงเรียนใช้อยู่แล้ว

Inquiry-Based Learning เป็นหนึ่งในแนวทางหลักที่นิลประพันธ์ใช้สอนนักเรียนระดับประถมศึกษาให้ "คิดวิเคราะห์เป็น พร้อมอนาคต" ตามที่ระบุไว้ในหน้าหลักสูตรประถม โดยใช้ควบคู่กับแนวทางอื่น เช่น Problem-Based Learning (อ่านตัวอย่างเพิ่มเติมได้ที่ Problem Based Learning คืออะไร? สอนลูกคิดแก้ปัญหาจริง) และดูภาพกิจกรรมเพิ่มเติมได้ที่ ภาพกิจกรรมของโรงเรียน

คำถามที่พบบ่อย

Inquiry-Based Learning คืออะไร?

คือแนวคิดการเรียนรู้แบบสืบเสาะ ให้นักเรียนเริ่มจากคำถามที่ตัวเองสงสัย ฝึกสังเกต ตั้งคำถามต่อยอด ค้นหาข้อมูล และสรุปคำตอบด้วยกระบวนการคิดของตัวเอง โดยครูช่วยตั้งคำถามนำและประคับประคองการค้นหา

Inquiry-Based Learning ต่างจาก Problem-Based Learning ที่โรงเรียนใช้อยู่แล้วอย่างไร?

Inquiry-Based Learning เริ่มจากคำถามที่นักเรียนสงสัยเองและมุ่งเข้าใจสาเหตุของสิ่งที่สงสัย ส่วน Problem-Based Learning เริ่มจากโจทย์ปัญหาที่ครูตั้งขึ้นและมุ่งหาทางแก้ปัญหานั้น โรงเรียนใช้ทั้งสองแนวทางควบคู่กันตามความเหมาะสมของกิจกรรม

กิจกรรมเรื่องขยะและฝุ่น PM2.5 นี้ยังจัดอยู่ไหม?

กิจกรรมนี้จัดขึ้นในปีการศึกษา 2568 ร่วมกับเจ้าหน้าที่สำนักงานเขตตลิ่งชัน เป็นหนึ่งตัวอย่างของ Inquiry-Based Learning ซึ่งเป็นแนวคิดการสอนที่โรงเรียนใช้อยู่แล้ว ผู้ปกครองจึงรอติดตามกิจกรรมดีๆ แบบนี้ต่อได้ในปีการศึกษาต่อๆไป ตามความเหมาะสมของแต่ละปี

ลูกได้ฝึกทักษะอะไรจากกิจกรรมแบบนี้?

นักเรียนได้ฝึกคิดวิเคราะห์ ตั้งคำถาม และหาคำตอบด้วยตนเองจากสถานการณ์จริง พร้อมพัฒนาความรับผิดชอบต่อสังคมผ่านการเข้าใจว่าพฤติกรรมของตนเองส่งผลต่อสิ่งแวดล้อมอย่างไร