จากสวนทุเรียนแห่งตลิ่งชัน
สู่โรงเรียนของชุมชน

ในอดีต พื้นที่ตั้งของโรงเรียนนิลประพันธ์เคยเป็นสวนทุเรียนที่อุดมสมบูรณ์ ขึ้นชื่อว่าเป็นแหล่งไม้ผลทุเรียนเลื่องชื่อแห่งฝั่งธนบุรี ต่อมาเมื่อความเจริญขยายตัว ทางราชการได้ตัดถนนขนานกับคลองชักพระเข้าสู่เขตตลิ่งชัน เพื่อพัฒนาการคมนาคมทางบก

นายยนต์ นิลประพันธ์ เจ้าของที่ดิน เล็งเห็นถึงความสำคัญของการพัฒนา จึงเสียสละพื้นที่บางส่วนของสวนทุเรียนให้ถนนตัดผ่าน เกิดเป็นเส้นทางสัญจรมาสู่ตลิ่งชันที่ใช้กันจนถึงทุกวันนี้

ด้วยวิสัยทัศน์ที่กว้างไกล ท่านมองเห็นว่าในอนาคตสวนทุเรียนอาจได้รับผลกระทบจากมลภาวะ จึงปรึกษากับทายาทเพื่อพัฒนาที่ดินผืนนี้ให้เกิดประโยชน์สูงสุด และมอบหมายให้ พันเอก (พิเศษ) เรืองยศ นิลประพันธ์ บุตรชาย เป็นผู้ดำเนินกิจการ — ก่อตั้งโรงเรียนขึ้นเพื่อเป็นแหล่งความรู้ของลูกหลานและชุมชนใกล้เคียง

ในขั้นต้น ใช้ที่ดินเพียง 1 ไร่ 97 ตารางวา ในการก่อตั้ง และเพื่อเป็นอนุสรณ์แก่ผู้ก่อตั้ง จึงใช้ชื่อว่า “นิลประพันธ์” — เมื่อวันที่ 23 พฤษภาคม พ.ศ. 2511 กระทรวงศึกษาธิการได้อนุญาตให้จัดตั้งโรงเรียนนิลประพันธ์ ตามใบอนุญาตเลขที่ 35/2511 ถือเป็นโรงเรียนเอกชนแห่งแรก ๆ ในเขตตลิ่งชัน

ในปฐมบท โรงเรียนเป็นอาคารไม้ 2 ชั้น เปิดทำการสอนตั้งแต่ระดับชั้นอนุบาลปีที่ 1 ถึงประถมศึกษาปีที่ 4 โดยมี นายยนต์ นิลประพันธ์ เป็นเจ้าของโรงเรียน และ นางอมรา นิลประพันธ์ รับหน้าที่ผู้จัดการและครูใหญ่

โรงเรียนดำเนินกิจการอย่างต่อเนื่องนับตั้งแต่ปี 2511 กระทั่งปี พ.ศ. 2515 พันเอก (พิเศษ) เรืองยศ นิลประพันธ์ เข้ารับหน้าที่ผู้รับใบอนุญาตสืบต่ออย่างเป็นทางการ พร้อมขยายการสอนถึงระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 7 (ก่อนปรับเป็นประถมศึกษาปีที่ 6 ตามหลักสูตรในเวลาต่อมา)

ท่านพัฒนาปรับปรุงโรงเรียนในทุก ๆ ด้าน เพื่อรองรับจำนวนนักเรียนที่เพิ่มขึ้นถึง 768 คน — สร้างอาคารตึก 2 ชั้นเพิ่มอีก 2 อาคาร และรื้อถอนอาคารไม้หลังเดิม เพื่อสร้างอาคารตึกที่มั่นคงถาวรขึ้นแทนที่

ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2559 นางวราภรณ์ นิลประพันธ์ รับหน้าที่ผู้จัดการและผู้อำนวยการ สานต่อปณิธานของผู้ก่อตั้ง ในการพัฒนาโรงเรียนให้เป็นแหล่งบ่มเพาะความรู้ และสร้างเด็กไทยให้เป็นผู้มีคุณภาพทั้งด้านวิชาการและคุณธรรม

วันนี้ โรงเรียนนิลประพันธ์ก้าวสู่ปีที่ 58 ด้วยหลักสูตรสมัยใหม่ ทั้ง STEAM, Coding และภาษาอังกฤษเข้มข้น ภายใต้ปรัชญา “ศึกษาดี มีวินัย ใจคุณธรรม” เพื่อเตรียมเด็กไทยสู่การเป็นพลเมืองของโลก

จากอาคารไม้ 2 ชั้นและนักเรียน 27 คน สู่โรงเรียนที่มุ่งพัฒนานักเรียนทุกคนให้มีจิตสำนึกในความเป็นพลเมืองไทยและพลเมืองโลก มีสมรรถนะด้านการสื่อสาร การคิด การแก้ปัญหา และการใช้เทคโนโลยี — บนความเชื่อเดียวกับวันแรกก่อตั้ง ว่าเด็กทุกคนสามารถเรียนรู้และพัฒนาตนเองได้เต็มตามศักยภาพ

บทต่อไปของนิลประพันธ์ คือการเป็น “บ้านหลังที่สอง” ที่อบอุ่นและปลอดภัย ให้เด็ก ๆ อีกหลายรุ่นเติบโตขึ้นอย่างมั่นใจ — และห้องจัดแสดงถัดไปของนิทรรศการนี้ อาจมีภาพของลูกคุณอยู่ในนั้น